Naslovna » Znameniti Bošnjaci » Husein-paša Boljanić (…-1594)

Husein-paša Boljanić jedna je od najznačajnijih historijskih ličnosti sandžačkih Bošnjaka. Bio je beglerbeg Bosanskog ejaleta, vezir Egipta, veliki državnik, zadužbinar i dobrotvor. Potiče iz znamenite porodice Boljanić iz okoline Pljevalja. Imao je tri brata (Sinana, Aliju i Dauta), i dvije sestre (Maksumu i Zulkadu). Stariji brat Sinan bio je oženjen sestrom turskog velikog vezira Mehmed-paše Sokolovića, što je presudno uticalo na cjelokupan Huseinov životni put.

Veoma rano Mehmed-paša ga odvodi u Istanbul, gdje na elitnim školama stiče najbolje moguće obrazovanje, a nakon toga i značajno činovničko mjesto.

Poslije dobro obavljene službe na dužnosti subaše u Popovu Polju, veoma brzo biva postavljen za namjesnika Hercegovačkog sandžaka (čije zvanična rezidencija se nalazila u Foči), i tu funkciju obavlja u periodu od 1567. do 1569. godine, nakon čega je imenovan za namjesnika Bosanskog sandžaka. Tri godine nakon toga, postavljen je za beglerbega značajne turske pokrajine Dijarbekir u Maloj Aziji, a 1573. godine imenovan za namjesnika Misira (Egipta), stičući tako zvanje vezira. U Egiptu je ostao skoro pune dvije godine, da bi se poslije toga, na poziv sultana, vratio u Carigrad.

O sljedećih desetak godina Husein-pašinog života ne postoje nikakvi podaci, a 1585. godine pominje se kao beglerbeg Bagdada, nekadašnjeg sjedišta sunitskih halifa.

Sultanovim fermanom, 1594. godine, ponovo je imenovan za bosanskog namjesnika, ali sada kao beglerbeg Bosanskog ejaleta. U to vrijeme Osmansko carstvo bilo je u ratu sa Habzburškom monarhijom, pa je na granici carstva bila potrebna jaka i iskusna ličnost, kakav je bio Husein-paša. Ubrzo, međutim, Husein odlazi u Budim, a na njegovo mjesto biva postavljen Smail-paša, zvani Arpad. Te iste 1594. godine, je najvjerovatnije i umro.

Husein-paša Boljanić proveo je na raznim visokim položajima u Osmanskom carstvu preko trideset godina i za to vrijeme ostavio veliki broj zadužbina izuzetne kulturne, umjetničke i svake druge vrijednosti. Od svih njih, po svojoj monumentalnosti, izuzetnoj ljepoti i vrhunskom stilu, posebno se izdvaja poznata džamija u Pljevljima (Husein-pašina džamija). Osim džamije, u svojoj rodnoj Taslidži (Pljevljima), Husein-paša je podigao i mekteb, medresu, imaret, karavan-saraj, hamam, kameni most i svoj saraj.

Gradnju džamije Husein-paša započeo je 1569. godine, dok je bio na dužnosti  hercegovačkog sandžak-bega. Ovaj biser islamske sakralne arhitekture, smješten u centru Pljevalja, specifičan je po svojim osobenim arhitektonskim rješenjima, a po bogatstvu unutrašnje i spoljašnje dekoracije spada u red najraskošnijih džamija u regionu.

Cjelokupnim svojim djelom, uspješnom vladavinom i ulogom koju je imao u tadašnjoj državnoj strukturi, Husein-paša Boljanić je obilježio drugu polovinu XVI stoljeća i bio jedan od najznačajnijih vladara toga doba.

Izvor: monografija “Sandžački Bošnjaci”, Muhedin Fijuljanin, CBS 2010.

facebook komentari:

Nema komentara još ... Budite prvi ko će poslati komentar!

Napiši komentar