Kako su Suljo i Rasim etablirali Muftiju (dio prvi): Ugljaninov doprinos političkom usponu Zukorlića

0
178

Koristeći slabosti Sulejmana Ugljanina i Rasima Ljajića, kao i funkciju muftije te podršku struktura Islamske zajednice na čelu sa reisom Cerićem, a kasnije i sa Kavazovićem, Zukorlić je izgradio respektabilan politički uticaj sa kojim danas trguje. 

Piše: Amel Jašarević

Kako navode dobri poznavaoci prilika u Sandžaku i oponenti Sulejmana Ugljanina, strjelovitom političkom usponu muftije Muamera Zukorlića mnogo je doprinijelo tolerisanje Ugljanina na čelu sandžačke SDA. Ugljanin je dva puta “bježao” iz Sandžaka kada se bošnjački narod nalazio u velikoj opasnosti i kao takav izgubio je povjerenje građana posebno u Novom Pazaru.

Tu političku i lidersku prazninu Zukorlić je tokom devedesetih dobro iskoristio za afirmaciju vlastitog političkog uticaja. Navode da je zahvaljujući sprezi sa državnim strukturama Miloševićeve i Koštunicine ere, Ugljanin ipak zadržao svoj politički uticaj i danas, te da je najzaslužniji što je Zukorlić važan politički faktor u Srbiji, jer ipak se radi o njegovom saradniku iz devedesetih. Međutim, iz Ugljaninovog tabora negiraju ovakve kvalifikacije Ugljaninovog “izgnanstva”, opravdavajući ga tvrdnjom da je bio životno ugrožen s početka devedesetih.

Ovih dana ponovo je aktuelizirana “sumnjiva politička prošlost Ugljanina” iz tog perioda u vezi sa “naoružavanjem sandžačkih Bošnjaka, slanjem mladića na obuku u Tursku, otvorenim prijetnjama Beogradu promjenom granica” i slanjem “avijatičara”, kao i drugih izjava, koje se dijelom mogu pripisati žustroj političkoj kampanji, ali sa druge strane povlače i odgovornost za subverzivno djelovanje protiv BiH i prvog predsjednika Predsjedništva BiH te lidera SDA Alije Izetbegovića. Alija Izetbegović na samom početku višestranačja zalagao se za očuvanje Jugoslavije, uz preduslov da bude demokratska, a kasnije za princip nepovredivosti AVNOJ-evskih granica prema Badinterovoj komisiji.

Pored toga, stradanje srbijanske novinarke Dade Vujasinović pojedini mediji povezuju sa činjenicama koje je otkrila u Sandžaku, a koje se odnose na nelegalne aktivnosti MUP-a i tadašnje JNA u prodaji oružja sandžačkim Bošnjacima, koju je prema nekim medijskim natpisima i televizijskim izvještajima, koordinirao sam Sulejman Ugljanin.

Sa druge strane, Sulejman Ugljanin danas ponovo vodi sličnu politiku kao i devedesetih, ali i kakvu je Zukorlić vodio 2011. rušeći Tadića. Ugljanin očigledno sličnim metodama pokušava srušiti Vučića i većinu SNS-a u Skupštini. Ima argumenata za sumnju da Ugljanin, svjesno ili nesvjesno, radi na destabilizaciji prilika u BiH, tako što provocira državu Srbiju vezama SDA Sandžaka sa nekim albanskim liderima i strankama na Kosovu i u Preševskoj dolini, koji zagovaraju promjenu granica i razmjenu teritorija. Poznato je da srpski nacionalisti problem Kosova uvijek povezuju sa bh. entitetom RS.

Na takav način, prema mišljenju pojedinih autora i političkih oponenata, Ugljanin kao bošnjački politički predstavnik i sve donedavno predsjednik BNV, ustvari legitimiše srpsku tezu o povezanosti Kosova i entiteta RS-a jer u svojim nastupima, govoreći u ime SDA Sandžaka i bošnjačkih institucija, a pod firmom ugroženosti bošnjačkog naroda, direktno se upliće u državna pitanja Srbije, tako što priznaje državu Kosovo, koju Srbija još uvijek nije zvanično priznala i koju smatra dijelom “svoje teritorije”. Također, zbog poznatog stava srpskih predstavnika u vlasti, ni BiH nije zvanično priznala kosovsku nezavisnost. Na isti način, kao što to radi Ugljanin u Srbiji, Milorad Dodik, ignorišući državni stav BiH, priznaje rusku aneksiju Krima, Južne Osetije, Abhazije i sl.

Iz Ugljaninovog tabora brane se od ovih optužbi da povezuju Kosovo i RS, navodeći da imaju legitimno pravo tražiti zaštitu vitalnih nacionalnih interesa i prava, koja su ugrožena, a koja se moraju riješiti u sklopu pristupnih pregovora Srbije sa EU.

Bošnjačko nacionalno vijeće, na čijem čelu je do kraja prošle godine bio Ugljanin, pozvalo je ministra vanjskih poslova Kosova Behgjeta Pacollija da posjeti Novi Pazar, što Beograd nije dozvolio. Mediji su objavili faksimil pisma, u kojem se Pacolli poziva da 21. i 22. jula posjeti Bošnjačko nacionalno vijeće, Novi Pazar i druge sandžačke opštne: “Imajući u vidu opredijeljenost svih država zapadnog Balkana ka evropskim i euroatlantskim integracijama, kao i značaj uspostavljanja trajne stabilosti na području zapadnog Balkana, smatramo afirmativnim da Vi, u svojstvu zamjenika premijera i ministra vanjskih poslova Republike Kosovo, posjetite Bošnjačko nacionalno vijeće, Novi Pazar, kao i druge sandžačke opštine”, piše u pismu BNV.

Nakon što Pacoli nije dobio dozvolu za ulazak u Srbiju, Ugljanin se u Novom Pazaru sastao sa Redžepom Hotijem, predstavnikom vlade Kosova. Na sastanku Ugljanina i Hotija bila je istaknuta zastava države Kosovo koja je sve vrijeme stajala na stolu, što je poslužilo Dodiku da zahtjeva unošenje zastave RS-a na sjednice Predsjedništva BiH. Pored toga, Hoti je Ugljaninu poklonio i pozlaćeni amblem kosovske države. U saopštenju koje je proslijeđeno iz Prištine, nakon sastanka Sulejmana Ugljanina i prištinskog koordinatora za kulturu, omladinu i sport Redžepa Hotija, navodi se da Sandžak i Kosovo uspostavljaju dobru i čvrstu saradnju. – Bez rješavanja pitanja Sandžaka, region ne može da pronađe mir, navedeno je u saopštenju.

Ugljanin je, kako se navodi, rekao da je Hotijeva posjeta BNV-u veoma važna i da ona sa sobom nosi poruku da su odnosi Albanaca i Bošnjaka dobri i da “niko ne može da ih spriječi”. “Sa nezavisnošću Kosova, sloboda je došla i do Sandžaka”, kazao je Ugljanin, koji je u saopštenju naveden kao predsjednik Bošnjačkog nacionalnog vijeća.

Valja istaći kako je tokom kampanje za izbore za novi saziv BNV, lista na čelu sa Sulejmanom Ugljaninom uporno isticala svoje veze sa Kosovom, a na predizbornim skupovima mogle su se čak vidjeti i albanske zastave, što je izazvalo bijes u Srbiji i narušilo odnose između Bošnjaka i Srba, ali i uzburkalo duhove u entitetu RS. Takvu situaciju ponovo je iskoristio Zukorlić, i kroz svoju kampanju ‘pomirenja’ pobrao političke poene u Sandžaku i simpatije beogradske javnosti, namećući se tako kao zastupnik bošnjačkih interesa u glavnom gradu Srbije. Tako se Ugljanin, prema nekim analitičarima, ponovo našao na usluzi Zukorliću, kojemu je kasnije narušen ugled “mirotvorca” nasilnim upadom u Skupštinu NP uoči izbora za BNV krajem 2018. godine.

Ko je i koliko odgovoran što su Bošnjaci Sandžaka u 21. vijek zakoračili razjedinjeniji više nego ikada ranije, sudit će historija koja se sa ove vremenske distance ne može objektivno ispisati, već će trebati da prođe određeno vrijeme koje će samo pokazati kakvim je plodovima urodilo sjeme razdora posijano tokom 2000-tih i koliko se ustvari negativno odrazilo i na sigurnosnu situaciju u samoj BiH, ali i na Islamsku zajednicu.

Izvor: Global CIR